Demirdöküm Kalisto F1: Aşırı Isınma Hatası
Demirdöküm Kalisto F1 Arızası: Detaylı Olası Nedenler (Servis Odaklı Yaklaşım)
Demirdöküm Kalisto model kombinizde gözlemlenen F1 hata kodu, sistemin aşırı ısınma emniyet termostatı veya limit NTC sensörü tarafından algılanan kritik bir durumun, yani ana eşanjör veya kalorifer devresi içerisindeki su sıcaklığının belirlenen 95°C güvenlik eşiğini aşarak sisteme bir güvenlik kilitlemesi uygulaması sonucudur. Bu durum, termal enerjinin tesisat içerisinde verimli bir şekilde dağıtılamadığını veya uzaklaştırılamadığını gösterir. Aşağıda, bu hatanın temelini oluşturan mekanik, hidrolik ve termal kökenli nedenler, bir servis teknisyeni bakış açısıyla detaylandırılmıştır:
1. Kalorifer Devresi Sirkülasyonunun Yetmezliği ve Hidrolik Direncin Aşırı Yükselmesi
Bu durum, kazan içerisindeki termal enerjinin ısıtma devresine etkili bir şekilde transfer edilememesi ve ana eşanjörde lokal termal birikmeye yol açması prensibine dayanır. Bu durum, temel olarak iki ana faktörden kaynaklanır:
2. Sirkülasyon Pompası Arızaları
Kombinin hidrolik devresindeki suyun tesisat içerisinde dolaşımını sağlayan sirkülasyon pompası, F1 hatasının en yaygın ve kritik nedenlerinden biridir. Arızalar genellikle şu şekillerde tezahür eder:
- Rotor Sıkışması (Kilitlenme): Pompanın rotor ve mil aksamı üzerinde, tesisattan gelen tortu, çamur veya kireçlenme birikintileri nedeniyle mekanik hareketinin engellenmesi. Bu, pompanın dönmesini tamamen durdurabilir veya aşırı dirençle çalışmasına neden olarak aşırı akım çekimine yol açabilir.
- Kapasitör Dejenerasyonu veya Arızası: Pompa motorunun başlangıç torkunu ve sürekli çalışmasını destekleyen başlangıç/çalışma kapasitörünün zamanla değerini kaybetmesi veya tamamen arızalanması. Bu, pompanın yeterli devir hızına ulaşamamasına veya hiç çalışmamasına neden olur.
- Elektronik Karttan Besleme Gerilimi Problemleri: Pompa motoruna gelen AC besleme geriliminde anormallikler (düşük voltaj, kesiklik) veya elektronik kart üzerindeki pompa rölesi arızası. Bu durum, pompanın nominal performansında çalışmasını veya hiç çalışmasını engeller.
- Kanatçık Hasarı (İmpeller Deformasyonu): Pompa çarkının (impeller) mekanik hasar görmesi, suyun yeterli basınçla ve debiyle basılamamasına yol açar.
Bu arızaların herhangi biri, kalorifer tesisatındaki basınç farkını (delta-P) kritik seviyelere düşürerek, akış hızını (debi) yetersiz kılar. Sonuç olarak, ana eşanjörde üretilen ısı, sisteme hızlı ve yeterli bir şekilde dağıtılamaz, bu da eşanjör içerisinde suyun aniden aşırı ısınmasına neden olur.
3. Ana Eşanjör İç Tıkanıklığı veya Termal Verimlilik Kaybı
Isı transferinin kalbi olan ana eşanjör, iç yapısındaki engeller nedeniyle F1 hatasına yol açabilir:
- Kireçlenme (Kalsiyum Karbonat Birikimi): Özellikle sert su bölgelerinde, eşanjörün su geçiş kanallarında oluşan kireç tabakası, hidrolik kesiti daraltarak su akışını kısıtlar. Daha da önemlisi, kireç, düşük termal iletkenliğe sahip olduğu için, üretilen ısının suya verimli bir şekilde aktarılmasını engeller ve eşanjör içerisinde suyun hızla aşırı ısınmasına yol açar.
- Tortu ve Çamur Birikimi: Kalorifer tesisatından kaynaklanan korozyon ürünleri, pas veya diğer partiküllerin eşanjör içerisinde birikmesi, benzer şekilde hidrolik daralmaya ve ısı transfer yüzeyinin azalmasına neden olarak termal verimlilik kaybına yol açar.
- Eşanjörün Kısmi Tıkanıklığı: Tam tıkanıklık olmasa bile, eşanjörün bazı kanallarındaki kısıtlamalar, suyun laminer akışını bozarak ve yerel hız farkları oluşturarak verimsiz ısı transferine neden olabilir.
4. Üç Yollu Vana Mekanizması Arızaları
Üç yollu vana, kombinin kalorifer devresi ile kullanım suyu devresi arasında su akışını dinamik olarak yönlendiren kritik bir elektro-mekanik komponenttir. Arızası durumunda:
- Motor Arızası veya Aktüatör Kilitlenmesi: Vananın konumunu değiştiren elektrik motoru veya aktüatör arızalanabilir ya da mekanik olarak sıkışabilir. Bu durum, vananın kalorifer konumuna tam olarak geçmesini engelleyebilir veya kalorifer devresine giden suyu kısmen veya tamamen kapatabilir.
- Mil Sıkışması veya Conta Deformasyonu: Vananın iç mekanizmasında kireçlenme, tortu birikimi veya aşınma nedeniyle milin sıkışması ya da contaların deformasyonu, vananın tam olarak açılıp kapanmasını engeller. Bu durum, özellikle kalorifer modunda, vananın kalorifer portunu tam açamamasına ve ek bir hidrolik direnç oluşturarak su akışını kısıtlamasına neden olur.
- Mikro Switch Problemleri: Bazı üç yollu vana modellerinde, vananın konumunu algılayan mikro switchlerin arızalanması, elektronik kartın vananın doğru konumda olduğunu algılamasını engeller. Bu yanlış algı, kombinin pompa devreye girmeden ısıtmaya başlamasına veya yanlış modda çalışmasına yol açarak aşırı ısınma riskini artırır.
Bu arızalar, özellikle kombi kalorifer modunda çalışırken, sıcak su devresine yönlendirilmesi gereken suyun yanlışlıkla kalorifer devresini tıkamasına veya tam tersi, kalorifer devresine yeterli suyun ulaşamamasına yol açarak ana eşanjörde aşırı sıcaklık yükselmesine neden olur.
5. Kalorifer Tesisatı Filtre Tıkanıklıkları
Kombinin hidrolik girişindeki filtrelerin tıkanması, sistemin genel debisini doğrudan etkiler:
- Dönüş Hattı Filtresi Tıkanıklığı: Kalorifer tesisatından kombiye dönen suyun geçtiği manyetik filtre veya pislik tutucu filtre, zamanla tesisattan gelen partiküller, tortu, çamur ve korozyon ürünleri ile dolarak tıkanabilir. Bu tıkanıklık, kombiye giren suyun debisi üzerinde doğrudan negatif etki yaratır.
- Sistem Genelinde Yüksek Hidrolik Direnç: Filtre tıkanıklığı, tesisatın genel hidrolik direncini önemli ölçüde artırır. Bu artan dirence karşı sirkülasyon pompası, yeterli debiyi sağlayamaz. Düşük debi, ana eşanjörden ısının etkili bir şekilde uzaklaştırılmasını zorlaştırarak, eşanjör çıkışındaki su sıcaklığının hızla artmasına ve limit NTC sensörünün devreye girmesine neden olur. Bu durum, pompanın daha fazla zorlanmasına ve ömrünün kısalmasına da yol açabilir.
Bu detaylı analiz, Demirdöküm Kalisto'da F1 hata kodunun ardındaki fizyolojik, mekanik ve hidrolik nedenleri anlamanızda ve doğru teşhis koyarak etkili bir çözüm sunmanızda kritik öneme sahiptir.
Demirdöküm Kalisto F1 Aşırı Isınma Hatası: Saha Teknisyeni İçin Detaylı Ön Teşhis ve Müdahale Kılavuzu
Demirdöküm Kalisto kombi cihazınızda görülen F1 arıza kodu, sistemin bir aşırı ısınma durumuna girdiğini gösterir. Bu durum, ana eşanjörde veya tesisat devresinde su akışının yetersiz olması, ısı transferinin verimli gerçekleşememesi veya sıcaklık sensörlerinin hatalı okuması gibi çeşitli faktörlerden kaynaklanabilir. Bir saha teknisyeni olarak, cihaza müdahaleden önce aşağıdaki ön kontrol adımlarını titizlikle uygulamanız, arızanın kökenini doğru tespit etme ve gereksiz parça değişimlerinden kaçınma açısından büyük önem taşır.
Hidrolik Devre Vana Konumlarının Kontrolü
Sistemin hidrolik devresindeki vana pozisyonlarını detaylı bir şekilde kontrol etmek, akış kısıtlamalarının potansiyel nedenlerini elimine etmek açısından kritiktir. Demirdöküm Kalisto modelinde, ana tesisat gidiş-dönüş vanaları, kollektör vanaları ve her bir radyatörün gidiş/dönüş vanaları tamamen açık konumda olmalıdır.
- Gerekçe: Kısmen kapalı veya tamamen kapalı bir vana, sistemdeki diferansiyel basıncı artırarak pompanın yeterli debi sağlamamasına ve dolayısıyla ana eşanjörde lokalize aşırı ısınmaya yol açabilir. Bu durum, dahili NTC sıcaklık sensörlerinin anlık olarak yüksek sıcaklık okuması yapmasına ve kontrol kartının F1 (Aşırı Isınma Hatası) protokolünü tetiklemesine neden olur.
- Müdahale: Tüm vanaların saat yönünün tersine sonuna kadar çevrilerek tam açık pozisyonda olduğundan emin olun. Özellikle montaj veya bakım sonrası unutulmuş kapalı vanalar, bu tür hataların sıkça karşılaşılan sebebidir.
Kontrol Kartı Sıfırlama (Reset) Prosedürü
Demirdöküm Kalisto kontrol kartının geçici bellek hatalarını temizlemek ve mevcut sensör verilerini yeniden yorumlamasını sağlamak amacıyla bir güç çevrimi (power cycle) uygulamak gereklidir.
- Gerekçe: Kombi işletim sırasında, özellikle kısa süreli voltaj dalgalanmaları veya anlık sensör anomalileri nedeniyle kontrol kartı hatalı bir durum kaydetmiş olabilir. Sıfırlama işlemi, bu tür elektronik anomalilerin giderilmesine olanak tanır.
- Müdahale: Cihazın açma/kapama veya Yaz/Kış konumlandırma düğmesi 'O' (kapalı) pozisyonuna alınır ve en az 30 saniye boyunca bu konumda bekletilir. Bu süre zarfında, kart üzerindeki kapasitörlerin deşarj olması ve tüm kontrol algoritmalarının sıfırlanması hedeflenir. Yeniden başlatma sonrasında, kontrol kartı tüm güvenlik ve operasyonel parametreleri baştan denetler. Eğer sorun geçici bir elektronik anomali veya yanlış sensör okumasından kaynaklanıyorsa, bu işlem arızayı giderebilir. Ancak, reset sonrası hata tekrarlıyorsa, bu durum genellikle altta yatan bir donanımsal arızaya işaret eder.
Radyatör Havalandırma (Purjör İşlemi)
Isıtma tesisatındaki radyatörlerde biriken hava, su dolaşımını engelleyerek sistemin genel ısıtma verimini düşürür ve F1 hatasına zemin hazırlayabilir.
- Gerekçe: Hava cepleri, radyatör içinde suyun yerini alarak ısı transfer yüzeyini azaltır ve hidrolik direnci artırır. Bu durum, pompanın yeterli debi sağlayamamasına ve özellikle ana eşanjörde suyun hızla ısınmasına neden olur. Hava, ayrıca kavitasyon riskini de artırabilir.
- Müdahale: Bir purjör anahtarı kullanarak en uzak veya en üst kattaki radyatörden başlayarak tüm radyatörlerin havası alınmalıdır. Hava çıkışı durup sürekli su gelene kadar purjör vanası açık tutulmalı, ardından sıkıca kapatılmalıdır. Hava alma işlemi sırasında ve sonrasında sistemdeki su basıncının düşmesi muhtemel olduğundan, basınç kontrolü ve gerekirse su takviyesi yapılmalıdır.
Sistem Su Basıncı Kontrolü ve Ayarı
Demirdöküm Kalisto'nun optimum ve güvenli çalışması için sistem su basıncı hayati öneme sahiptir.
- Gerekçe: Düşük su basıncı (genellikle 1.0 bar altı), sistemin yeterince su ile dolu olmadığını gösterir. Bu durum, pompanın kuru çalışmasına veya kavitasyona neden olabilir, ayrıca genleşme tankının doğru işlev görmesini engeller. Yetersiz su hacmi, sistemdeki ısıyı absorbe etme kapasitesini düşürerek aşırı ısınmaya yol açar. Yüksek su basıncı (genellikle 2.5 bar üzeri) ise emniyet ventili açılmasına ve tesisata zarar verme potansiyeline sahiptir.
- Müdahale: Kombinin dijital ekranından veya analog manometresinden sistem su basıncını kontrol edin. İdeal çalışma basıncı, soğuk sistemde 1.5 ile 2.0 bar arasında olmalıdır. Eğer basınç düşükse, cihazın doldurma musluğunu yavaşça açarak bu aralığa getirin. Basınç sürekli düşüyorsa, sistemde su kaçağı olup olmadığını kontrol edin. Aşırı yüksek basınç durumunda ise, bir radyatörün purjöründen veya tesisat tahliye vanasından bir miktar su boşaltarak basıncı ayarlayın.
Kritik Uyarı ve İleri Teşhis
Yukarıda belirtilen adımlar F1 hatasını gidermezse veya cihazdan anormal sesler (örneğin, pompadan gelen gürültü, eşanjörde kaynama sesi) geliyorsa, sorun daha derinlemesine bir donanımsal arızanın belirtisi olabilir.
- Önemli Not: Yetkisiz personel tarafından cihaza iç müdahalede bulunulması, elektrik çarpması, gaz kaçağı veya cihazda kalıcı hasar riskleri taşır.
- İleri Teşhis Alanları: Bu durumda, aşağıdaki komponentlerin profesyonelce kontrol edilmesi gereklidir:
- NTC sıcaklık sensörlerinin (gidiş ve dönüş) direnç değerleri ve bağlantı bütünlüğü.
- Sirkülasyon pompasının çalışma durumu, rotor sıkışması veya elektriksel arızası.
- Üç yollu vana konumunun ve motorunun doğru çalışıp çalışmadığı (eğer Kalisto çift eşanjörlü ise veya boyler entegrasyonu varsa).
- Ana eşanjörde kireçlenme veya tıkanıklık durumu.
- Geri dönüş hattı filtresinin tıkanıklığı.
- Kontrol kartının kendisinde oluşan elektriksel arızalar.
Bu adımları uyguladıktan sonra sorunun devam etmesi halinde, Demirdöküm yetkili servis ağı ile iletişime geçerek detaylı bir arıza tespiti ve onarım hizmeti almanız önerilir.
Demirdöküm Kalisto Kombi F1 Arıza (Aşırı Isınma Hatası) İçin Detaylı Teknisyen Müdahalesi
Bu doküman, Demirdöküm Kalisto kombi modelinde F1 arızası (Aşırı Isınma Hatası) ile karşılaşıldığında bir servis teknisyeninin uygulayacağı detaylı teşhis ve müdahale süreçlerini kapsamaktadır. Kullanıcı seviyesindeki temel kontrollerin sorunu gidermediği durumlarda, sistemin güvenliğini ve operasyonel verimliliğini sağlamak adına aşağıdaki adımların titizlikle uygulanması gerekmektedir.
1. Sirkülasyon Pompası Fonksiyon Kontrolü ve Değerlendirmesi
Demirdöküm Kalisto sistemindeki su akışının yetersizliği, F1 arızasının başlıca nedenlerinden biridir. Bu durumun tespiti ve giderilmesi için pompa üzerinde aşağıdaki kontroller yapılmalıdır:
- Görsel ve İşitsel Kontrol: Pompanın çalıştığına dair ses (homojen uğultu) veya titreşim hissediliyor mu? Eğer ses yoksa veya anormal bir sürtünme sesi geliyorsa, rotor sıkışması veya yatak arızası şüphesi oluşur.
- Elektriksel Besleme Kontrolü: Pompa terminal bloğuna gelen 220V AC şebeke gerilimi bir multimetre ile ölçülür. Voltaj dalgalanması veya eksik besleme durumları değerlendirilir.
- Kondansatör Kontrolü: Pompa kondansatörünün (eğer ayrı bir üniteyse) kapasitans değeri bir kapasitometre ile ölçülür. Değer kaybı veya fiziksel deformasyon, pompanın yeterli devire ulaşmasını engelleyebilir.
- Rotor Kilidini Giderme: Pompa gövdesindeki merkezi tapa sökülerek, pompa mili bir tornavida yardımıyla manuel olarak çevrilerek sıkışıklığın giderilmeye çalışılması. Milin serbestçe dönüp dönmediği kontrol edilir.
- Akım Çekimi Ölçümü: Pompanın çalışma sırasında çektiği akım bir pens ampermetre ile ölçülerek üretici spesifikasyonları ile karşılaştırılır. Yüksek akım çekimi mekanik sürtünmeye, düşük akım çekimi ise elektriksel arızaya işaret edebilir.
- Müdahale: Eğer pompa mili sıkışması giderilemezse, elektriksel arıza (bobin yanması vb.) tespit edilirse veya hidrolik performansta belirgin bir düşüş gözlemlenirse, sirkülasyon pompası değişimi zorunludur.
2. Ana Eşanjör Durum Tespiti ve Bakımı
Ana eşanjör, ısı transferinin gerçekleştiği kritik bir komponenttir. İç veya dış yüzeyindeki kirlilikler F1 arızasına yol açabilir:
- Görsel Muayene: Yanma odası tarafındaki kanatçıklar arasında kurum, is veya yabancı madde birikimi kontrol edilir. Bu tür birikintiler, ısı transferini engelleyerek eşanjörün lokal olarak aşırı ısınmasına neden olur.
- İç Yüzey Kirliliği Teşhisi: Sistem suyu boşaltılırken suyun rengi ve içerisindeki partikül miktarı gözlemlenir. Kahverengi, siyah partiküller veya yoğun tortu, eşanjör ve tesisatta kireçlenme veya çamurlaşmaya işaret eder.
- Termal İnceleme: (Mümkünse) Termal kamera ile eşanjör yüzeyindeki sıcaklık dağılımı kontrol edilerek, ısı transferinin homojen olup olmadığı veya lokalize "hot spot" bölgelerinin varlığı tespit edilebilir.
- Müdahale:
- Kireçlenme/Çamurlaşma: Eşanjör, sökülerek özel eşanjör temizleme kimyasalları (asidik/bazik solüsyonlar) ile pompaj sistemi kullanılarak detaylıca yıkanır. Yıkama sonrası kimyasalın nötralize edilmesi ve durulama yapılması esastır.
- Tıkanıklık/Delinme: Kimyasal temizliğe rağmen akış direnci devam ediyorsa veya eşanjörde mikro çatlaklar/delinmeler (sistem basıncının sürekli düşmesi ile belirtilir) tespit edilirse, ana eşanjör değişimi kaçınılmazdır.
3. Üç Yollu Vana Fonksiyon Testi
Üç yollu vana, kalorifer ve sıcak kullanım suyu (SKS) arasında su akışını yönlendiren mekanik bir bileşendir. Yanlış konumda kalması veya takılması F1 arızasına sebep olabilir:
- Konum Değiştirme Gözlemi: Kombi, sırasıyla kalorifer ve SKS modlarında çalıştırılırken üç yollu vana motorunun mekanik olarak milini hareket ettirip ettirmediği görsel ve işitsel olarak kontrol edilir.
- Motor Beslemesi ve Direnç Kontrolü: Motorun besleme gerilimi (genellikle 24V AC veya 230V AC) multimetre ile ölçülür. Motorun iç bobin direnci kontrol edilerek elektriksel bütünlüğü doğrulanır.
- Mekanik Sıkışma Kontrolü: Vana motoru sökülerek, milin elle serbestçe hareket edip etmediği kontrol edilir. Kireçlenme veya tortu, milin takılmasına neden olabilir.
- Mikroswitch/Pozisyon Sensörü Kontrolü: (Eğer mevcutsa) Vana pozisyonunu anakarta bildiren mikroswitchlerin veya sensörlerin iletkenlikleri ve çalışma prensipleri test edilir. Hatalı sinyal, vananın doğru konumda olduğunun algılanmamasına yol açabilir.
- Müdahale: Motorun enerji almasına rağmen milin hareket etmemesi durumunda üç yollu vana motoru değişimi yapılır. Mekanik sıkışma veya vana içindeki kireçlenme nedeniyle mil hareket etmiyorsa, üç yollu vana komple değişimi gerekebilir.
4. Limit Termostat (STB - Emniyet Termostatı) Testi ve Doğrulaması
Limit termostat, kombinin aşırı ısınmasını önleyen hayati bir güvenlik bileşenidir. Hatalı çalışması, F1 arızasına direkt olarak neden olabilir:
- Ohmik Direnç Kontrolü: Limit termostatın (genellikle NC – Normalde Kapalı kontak yapısında) oda sıcaklığındaki elektriksel sürekliliği bir multimetre ile ölçülür. Açık devre okuması, termostatın arızalı olduğunu gösterir.
- Açma Eşiği Testi: (Son derece dikkatli ve kontrollü bir ortamda yapılmalıdır) Kombi devresinde kontrollü bir şekilde aşırı ısınma koşulları oluşturularak (örneğin, sirkülasyonu kısa süreli engellemek suretiyle) termostatın belirtilen sıcaklıkta (genellikle 100-105°C) devreyi kesip kesmediği gözlemlenir.
- Sensör Teması Kontrolü: Termostatın sensör ucunun, su akış borusuyla veya eşanjörle doğru ve tam temas ettiğinden emin olunmalıdır. Yetersiz temas, hatalı sıcaklık okumalarına neden olabilir.
- Müdahale: Limit termostatın arızalı olduğu (açık devre, hatalı açma eşiği veya fiziksel hasar) tespit edilirse, kesinlikle tamir edilmemeli, güvenlik açısından derhal yenisiyle değiştirilmelidir. Bu, kombinin aşırı ısınma ve potansiyel patlama risklerine karşı son savunma hattıdır.
5. Isıtma Tesisatı ve Radyatörlerin Kapsamlı Temizliği (Petek Yıkama)
Tesisat içindeki kirlilikler, su akışını kısıtlayarak dolaylı yoldan F1 arızasına yol açabilir:
- Radyatör Kontrolleri: Radyatörlerin alt kısımlarının soğuk kalması, sıcaklık farkı oluşumu veya radyatörlerin yeterince ısınmaması, tesisat içinde çamur, pas veya kireç birikintileri olduğunun güçlü işaretidir.
- Su Kalitesi Kontrolü: Tesisatın bir tahliye noktasından alınan su örneği, renk, partikül miktarı ve yoğunluğu açısından incelenir. Yoğun çamurlaşma veya paslı su, ciddi kirliliğe işaret eder.
- Genleşme Tankı ve Hava Alma Kontrolü: Sistemdeki genleşme tankının doğru hava basıncında olduğu (genellikle 0.75-1.5 bar) ve otomatik hava purjörlerinin işlevsel olduğu kontrol edilmelidir. Yetersiz genleşme veya sistemdeki hava, akış direncini artırabilir.
- Müdahale:
- Tesisat genelinde kireçlenme, çamurlaşma, tortu birikintileri tespit edildiğinde, profesyonel bir tesisat yıkama makinesi ve özel kimyasal temizleyiciler (pas sökücü, kireç çözücü) kullanılarak tüm ısıtma tesisatı ve radyatörler (petekler) detaylıca yıkanmalıdır. Bu işlem sırasında sisteme belirli aralıklarla hava basılarak kirlerin yerinden sökülmesi ve tahliyesi sağlanır.
- Yıkama işlemi tamamlandıktan sonra, sistemin kimyasallardan arındırılması için nötralizasyon ve bol su ile durulama işlemleri yapılmalıdır.
- Uzun vadeli koruma sağlamak amacıyla sisteme uygun korozyon ve kireç önleyici kimyasalların eklenmesi tavsiye edilir. Bu kapsamlı temizlik, su dolaşımını radikal bir şekilde iyileştirerek F1 arızasının kök nedenlerinden birini ortadan kaldırır ve kombinin verimli çalışmasını sağlar.
Bu detaylı kontrol ve müdahale adımları, Demirdöküm Kalisto kombideki F1 arızasının doğru bir şekilde teşhis edilmesini ve kalıcı bir çözüm sunulmasını sağlar. Her adımda iş güvenliği ve üretici talimatlarına kesinlikle uyulması, hem teknisyenin hem de cihazın güvenliği için elzemdir.